Na de val van Antwerpen in 1585 kozen de meeste intellectuelen en kooplieden voor een toekomst in het noorden, in Holland. Ook de ambachtslieden die het fraaie majolicagoed maakten zochten elders hun heil. Om de concurrentie aan te gaan met het Chinese porselein, dat in grote hoeveelheden door de Hollanders werd geïmporteerd en de markt overspoelde, probeerden de oorspronkelijke majolicabakkers een product te maken dat fel op het dure porselein leek. Ze bedekten het oorspronkelijke aardewerk tweezijdig (volledig) met tinglazuur en decoreerden het met blauwe verf, dikwijls met taferelen die ook op het porselein stonden. Van auteursrecht was toen vermoedelijk nog geen sprake. Ze konden op die manier de concurrentie het hoofd bieden omdat hun product goedkoper was. De kwaliteit was wel veel minder door de craquelering en afschilfering. Bovendien konden ze de kwaliteit van het porselein niet evenaren wat betreft dikte en helderheid. De klei om porselein te maken was immers niet aanwezig en de fabricage was geheim. In de vroegste periode, einde 16de tot begin 17de eeuw, bestond ‘Delfts blauw’ hoofdzakelijk uit majolica maar vanaf 1650 tot 1750 kende het Delfts blauw een bloeiperiode en bestond het hoofdzakelijk uit faience.

HVG 00003

Grote schotel uit majolica, waarschijnlijk Delfts, met een diameter van 30,5 cm waarvan meer dan de helft van het tinglazuur en dus ook de decoratietekening is verdwenen. Op de spiegel is de schotel versierd met een fruitmand met fruit (appels?). Uit nauwkeurige metingen blijkt dat op de vlag oorspronkelijk drie bloemen stonden. Als kleuren werden blauw en paars gebruikt. De maximumhoogte is 5,7 cm. De standring heeft een breedte van 1,8 cm en de diameter is 12 cm. In deze standring zit een gat maar dit gat is niet ‘open’. De achterzijde van de schotel werd bedekt met een geelgroene glazuur. De schotel wordt gedateerd tussen 1675 en 1750 (datering door gemeentelijk archeoloog Steven H. JONGMA, Archeologie Delft).

HVG 00004

De versiering van de vlag van dit kleine, mogelijk Delfts, bord met een diameter van 14,5 cm uit faience is een concentrisch ruitpatroon tussen twee concentrische lijnen. Alle decoratie is uitgevoerd in een kobaltblauwe kleur. Slechts een deel van de spiegel, die is afgeboord met twee concentrische lijnen, bleef bewaard. Een vogel wordt afgebeeld in een tuin. Hij zit op een hekje en kijkt naar een vliegend insect. Op de achterzijde van het bord bevindt zich een fragment van een merkteken in blauwe kleur. De afbeelding lijkt chinoiserie, maar het randmotief is Europees. Dit bord is waarschijnlijk 18de eeuws (datering door gemeentelijk archeoloog Steven H. JONGMA, Archeologie Delft).

Museum Rotterdam bezit een bord met een bijna identiek tafereel. De versiering van de vlag verschilt. Dit bord is een bodemvondst van kasteel Valckensteyn (gemeente Poortugaal, nabij Rotterdam). Het bord uit het kasteel wordt gedateerd tussen 1700 en 1800.

HVG 00071

Het bordje uit faience werd op de vlag versierd met een handgeschilderd driebladig bloempje in ijzerrood met drie penseelstreken. Dit bloempje werd boven het glazuur geschilderd, terwijl de blaadjes in onderglazuur blauw werden geschilderd. Het bloempje heeft een onderglazuur paarse stengel. Slechts één bloempje bleef volledig bewaard. Van een tweede bloempje is slechts een fragment van de blaadjes te zien. Dit laat het repetitieve karakter zien. Het bordje werd oorspronkelijk versierd met zes van dergelijke bloempjes. Deze worden afgewisseld door een noppenversiering die op een braam lijkt in onderglazuur grijsblauw. Deze noppen staan in ruitvorm met vier bij elkaar. Twee van de zes configuraties bleven bewaard. In het midden van de spiegel werd een grotere bloemversiering aangebracht met dezelfde techniek. De afbeelding bleef slechts deels bewaard. Het bordje heeft een kleine standvoet met een diameter van 77 mm. Op het fragment is er geen merk aanwezig. De afmetingen: diameter 168 en hoogte 26 mm. Datering: 18de eeuw.