Testalid Geert vond op een akker een loden zegel met op de voorzijde een prachtige afbeelding van het wapenschild van Diest. Op de keerzijde staat een hoofd. Voorlopig is het een mysterie wiens hoofd dit is. Er is zelfs discussie over het geslacht. Is het een mannen- of een vrouwenhoofd? Hoofden worden in 14de -15de eeuw slechts zelden afgebeeld op loden zegels. Alleen in Dordrecht is een parallel bekend uit het begin van de 15de eeuw en dat hoofd – van een man – lijkt er wel wat op maar het zegel is veel groter en mooier. Het argument om in de afbeelding een vrouwenhoofd te herkennen is het afhangend deel achter het hoofd, dit zou mogelijk een onderdeel van een vrouwelijk hoofddeksel kunnen zijn, maar evengoed kan hierin een mannelijke lange haardos herkend worden. Hopelijk wordt het mysterie met de jaren ‘ontsluierd’ door de vondst van beter bewaarde en duidelijker identieke loden zegels of door een in een archiefstuk.

Beschrijving van het zegel

Op de voorzijde staat het wapenschild van Diest afgebeeld met vijf dwarsbalken. De tweede en de vierde dwarsbalk, van boven af, zijn met x’en versierd om aan te geven dat de balken zwart gekleurd waren. Rondom het schild staat de naam van de stad. Van de letters D en I bleef weinig bewaard. De letter E staat boven het wapenschild, de letter S staat in spiegelschrift en over de letter T werd een min of meer afgeronde rechthoekige klop aangebracht waardoor die deels vernield werd. Op de keerzijde staat een hoofd naar links. Neus, mond, kin en nek zijn zeer goed bewaard maar het bovenste deel van het hoofd werd vernield door een klop. Achter het hoofd hangt mogelijk haar of een onderdeel van een hoofddeksel. Ter hoogte van de neus werd een fraaie gestileerde bloem, bestaande uit drie stippen en een steel, afgebeeld. Ook onderaan het hoofd en aan de achterzijde zijn restanten van een dergelijke bloem te zien. Afmetingen: 23 x 30 mm.

Hypothese

Op iconografische basis kunnen twee types middeleeuwse zegels van Diest onderscheiden worden. Het epigrafische type toont op de een zijde een gotische kapitaal S, die wellicht verwijst naar de patroonheilige Sulpitius en op de andere zijde een gotische kapitaal A omsloten door de stadsnaam. Het heraldische type toont aan een zijde het wapenschild van Diest met vijf balken en aan de andere zijde een hoofd. Op dit ogenblik is niet duidelijk wiens hoofd afgebeeld wordt. Het ontbreken van een bisschoppelijke mijter sluit uit dat het hier gaat om de heilige Sulpitius, bisschop van Bourges (576-591 of 647) of een andere bisschop. Wellicht gaat het echter om de heilige Sulpitius Severus (ca. 363-420/5), advocaat, auteur en volgeling van de heilige Martinus van Tours (316-397) van wie hij de biografie schreef.

Bron:

R. Van Laere, Loden zegels & verzegelingen: eerste hulp bij identificatie, Wijer & Voorburg 2019, p. 41 en ill. 55-57.