Ever(h)ard van der Mark, ook wel Erard de la Marck genoemd, was prins-bisschop van Luik van 1505 tot aan zijn dood in 1538. Hij werd in 1472 geboren te Sedan. Op zijn munten staat de Latijnse versie van zijn voornaam ‘Erard’. Van 1507 tot 1525 was hij ook bisschop van Chartres en vanaf 1520 aartsbisschop van Valencia. In 1521 werd hij tot kardinaal benoemd door bemiddeling van Karel V. Een jaar voor zijn overlijden werd hij tot legaat van de paus benoemd.

Hij startte in 1526 met de bouw van het prins-bisschoppelijk paleis in Luik. Zijn wapenschild siert het poortgebouw van de abdij van Herkenrode waarmee hij een bijzonder goede relatie had. Zijn lijfspreuk ‘In hoc signo vinces’ verwijst naar de Slag bij de Milvische Brug in 312 toen de Romeinse keizer Constantijn de Grote een kruis in zijn vlag liet plaatsen omdat Christus hem in een visioen beloofde dat hij de slag zou winnen indien hij dit deed. De uitdrukking kan vertaald worden als ‘In dit teken zult gij overwinnen’.

Meestal wordt aangenomen dat Everard van der Mark de eerste prins-bisschop is die koperen munten liet slaan en dus terugkeerde naar het oude Romeinse monetaire systeem van drie metalen: goud, zilver en koper.

Beschrijving van de swerten

Er bestaan erg veel varianten van dit type swerte dat zowel te Luik als te Hasselt geslagen werd. Deze varianten verschillen vaak slechts door kleine details die moeilijk of niet terug te vinden zijn op slecht bewaarde exemplaren

PPV 00808

Op de voorzijde van de koperen swerte zijn binnen een deels bewaarde driepas  enkel vierkantjes herkenbaar die deel uitmaken van de geschaakte dwarsbalk in het wapenschild van Everard. Links aan de buitenzijde van de snijpunten van de driepas zijn nog enkele blaadjes herkenbaar van een bloempje. Het geheel wordt omsloten door een parelcirkel waarvan de parels grotendeels zijn ‘platgedrukt’. In de legende staat + E [ ] EPS . LEOD [ ] N. Op de keerzijde staat in het midden een gevoet kruis binnen een vierpas. Aan de buitenzijde van de snijpunten van deze vierpas staat telkens een bloempje maar linksboven is dit niet meer aanwezig. Het geheel wordt omsloten door een cirkel die ooit een parelcirkel voorstelde. In de legende staat ] NO . VIN [ ] ESAN [. De rand is uitgebroken zodat een deel van de letters onleesbaar is. De massa is 1,72 g en de diameter is 21,8 mm.

PPV 00809

Op de voorzijde van de koperen swerte zijn binnen een deels bewaarde driepas  enkel vierkantjes herkenbaar die deel uitmaken van de geschaakte dwarsbalk van het wapenschild van Everard. Het silhouet van de leeuw is nog zichtbaar. Links aan de buitenzijde van de snijpunten van de driepas staat een figuurtje, mogelijk is dit een kruisje. Het geheel wordt omsloten door een onduidelijke cirkel. In de legende staat ] ODIN [, onmiddellijk gevolgd door een onduidelijk teken. Op de keerzijde staat in het midden een gevoet kruis binnen een vierpas. Aan de buitenzijde van de snijpunten van deze vierpas staat telkens een ringetje maar rechtsboven is dit niet meer aanwezig. Het geheel wordt omsloten door een cirkel. In de legende staat ] I [ ] NO VIN [  ] 1526 [. De rand is uitgebroken zodat een deel van de letters onleesbaar is. De massa is 1,99 g en de diameter is 23,7 mm.

PPV 00810

Op de voorzijde van de koperen swerte staat binnen een deels bewaarde driepas  het wapenschild van Everhard. De leeuw bleef enkel als silhouet bewaard. Aan de buitenzijde van de snijpunten van de driepas staan bloempjes, het onderste bleef niet bewaard. Het geheel wordt omsloten door een parelcirkel waarvan de parels grotendeels zijn ‘platgedrukt’. In de legende staat + ERARDVS . DE .[  ] S LEODI [

Op de keerzijde staat in het midden een gevoet kruis binnen een deels bewaarde vierpas. Aan de buitenzijde van de snijpunten van deze vierpas staat telkens een bloempje maar linksonder is dit niet meer aanwezig. Het geheel wordt omsloten door een kabelcirkel. In de legende staat +IN HOC SIG[  ]S ANNO 1518. De rand is deels uitgebroken zodat een deel van de letters onleesbaar is. De massa is 1,59 g en de diameter is 23,5 mm.

Bronnen:

https://nl.wikipedia.org/wiki/In_hoc_signo_vinces

https://nl.wikipedia.org/wiki/Everhard_van_der_Marck

https://nl.wikipedia.org/wiki/Slag_bij_de_Milvische_Brug