De rijksappel, in het Latijn ‘globus crusiger’ genoemd, is een bol met bovenaan een kruisje en wordt sinds de Laat-Romeinse tijd gebruikt als symbool voor de macht die de keizer van God krijgt om de wereld te regeren. Ook later worden keizers en koningen vaak afgebeeld met een rijksappel in de hand. Bij hun kroning speelt de rijksappel daarom ook een belangrijke rol. Christus houdt als Salvator mundi of Redder van de wereld ook de rijksappel in de hand. Het pijpaarden naakte Jezuskind, gebruikt in feestgebak, houdt om dezelfde reden soms de rijksappel vast. Omdat de rijksappel symbool staat voor het keizerlijk gezag wordt hij soms ook afgebeeld op munten die in gans het Heilig Roomse Rijk der Duitse Natie gangbaar waren zoals de Rijnse guldens. Vandaar ging de afbeelding over op rekenpenningen die vaak gouden munten imiteerden.

Zie http://testavzw.be/rekenpenning-geslagen-in-nurnberg-neurenberg-in-de-periode-einde-15de-begin-16de-eeuw/

http://testavzw.be/heiligenbeeldjes-werden-gemaakt-van-witbakkende-pijpaarde/

http://testavzw.be/muntgewicht-uit-1488-voor-een-schuitken-een-halve-nobel-of-een-halve-bourgondische-nobel-van-de-minderjarige-filips-de-schone/

De Rijnse gulden werd geslagen door een groot aantal Rijnlandse vorsten. Omdat deze munt erg populair is wordt ze vanaf het begin van de 16de eeuw ook wel Duitse goudgulden genoemd. Op een zijde staat de globus afgebeeld vandaar de Duitse bijnaam ‘Apfelgulden’. De theoretische massa van een Rijngulden en dus ook van het muntgewicht dat ervoor gebruikt werd, was 3,268 gram volgens het munttarief van 1499 en de ordonnantie van 1548.

PPV 00858

Op de voorzijde van het muntgewicht, gemaakt van een koperlegering, staat een rijksappel in een zevenpas. Op de snijpunten werd telkens een drieblad of klavertje afgebeeld. Op de keerzijde staat binnen een kruisjescirkel een Antwerps handje geflankeerd door de letters H / W. De initialen van de maker kunnen voorlopig niet toegewezen worden. Datering 16de – 17de eeuw.

De massa is 2,59 g en de afmetingen 15 x 12,7 x 2 mm.

Bronnen

http://www.muntgewicht.nl/Afbeeldingen_verkoper/HW_Antwerpen_muntgewichten.pdf

https://wiki.muntenenpapiergeld.nl/index.php?title=Rijnse_gulden

http://www.muntgewicht.nl/Afbeeldingen_literatuur/Janson_B-2014-Muntgewichten_Arnemuiden_lores.pdf

https://nl.wikipedia.org/wiki/Rijksappel