De stad Troyes was tijdens de 12de/13de eeuw een bloeiende handelsstad waar de  befaamde jaarmarkten van de Champagnestreek werden gehouden. Omwille van de centrale ligging waren het de belangrijkste jaarmarkten van Europa. De jaarmarkten vonden er twee keer per jaar, in juni en oktober, plaats en duurden zes tot acht weken. Er werd zowat alles verhandeld, ook laken uit Vlaanderen. Al die goederen moesten nauwkeurig gewogen worden. De gewichten die in Troyes werden gebruikt, werden daarom in veel plaatsen als norm gebruikt. Tot de invoering van de kilogram en het decimale stelsel werden handelsgewichten dan ook vaak ‘Trooise’ gewichten genoemd. ‘Trooise’ ponden van verschillende streken hadden echter niet allemaal dezelfde massa. Een Frans pond troois had een massa van 489,506 gram terwijl het Hollands pond troois een massa had van 492,167 gram en was als volgt verdeeld:

1 pond troois = 2 mark = 492,17 gram

1 mark troois = 8 ons = 246,08 gram

1 ons troois = 2 lood = 30,760 gram

1 lood troois = 10 engels = 15,38 gram

1 engels troois = 32 aas = 1,538 gram

1 aas troois = 0,048 gram

In grote steden zoals Brugge en Gent waren handelaars verplicht dure gewichten te gebruiken die vervaardigd waren uit een koperlegering. Maar in kleinere steden zoals Hasselt of Maastricht werd het gebruik van loden gewichten toegestaan. In beide gevallen werden handelsgewichten regelmatig gecontroleerd en geijkt om misbruik te voorkomen. Voor persoonlijk gebruik waren goedkopere loden gewichten wel toegestaan. De massa van sommige gewichten werd aangeduid door middel van cirkeltjes die elk een massa aangeven van 1 engels of 1/320 pond = 1,538 gram.

PPV 00851

Op de voorzijde van het loden gewicht zijn 5 cirkeltjes geslagen zoals op een teerling. Het gewicht heeft een deels rechthoekig afgeronde en een deels ronde vorm. De keerzijde is blank. De afmetingen zijn 15,5 x 15,8 x 4,5 mm. Het weegt 6,51 gram. De 5 cirkels staan dus voor een massa van 5 engels, zijnde 1,538 x 5 = 7,69 gram, dus er is een verlies van 1,18 gram of ongeveer 15%. Of er werd een ander pond troois als basis gebruikt.

PPV 00852

Op de voorzijde van het ronde loden gewicht werd bovenaan een onduidelijke rechthoekige klop met rechts waarschijnlijk een cirkel of de letter O of het cijfer 0 en eronder de letter B aangebracht. Links staat mogelijk een cirkel of een letter S. Bij gebrek aan meer details is de betekenis van deze klop niet duidelijk. Mogelijk gaat het om een ijk van een niet geïdentificeerde stad. De keerzijde is blank. De afmetingen zijn 14,3 x 4,7  mm. Het weegt 5,52 gram. Mogelijk was het een gewicht voor 4 engels = 6,15 gram.

Bronnen:

https://www.goudenzilverweging.nl/home

https://nl.wikipedia.org/wiki/Jaarmarkten_van_Champagne