Nadat Johan Willem, hertog van Gulik-Berg-Kleef, in 1609 kinderloos overleden was, ontstonden langdurige erfenistwisten waarin ook de godsdienst van de betrokken partijen een belangrijke rol speelde. Uiteindelijk slaagde de ‘Grote keurvorst’ Frederik Willem I van Brandenburg (1620-1688) in 1666 het hertogdom Kleef in handen te krijgen. Hij kreeg zijn bijnaam ‘Grote keurvorst’ in 1675 toen hij het Zweedse leger versloeg bij Fehrbellin tijdens de Schoonse Oorlog (1674–1679). Frederik ontsnapte hierbij aan de dood dankzij: De edelaardige Froben, stalmeester van Frederik Willem, die in den slag bij Fehrbellin zijnen souverein het leven redde, door met hem van paard te verwisselen en den zekeren dood te kiezen, werd na zijnen dood door eene prachtige lijkstatie en door gedenkpenningen geëerd, en verwierf voor zijne familie den adelstand.

Frederik Willem I is niet alleen bekend gebleven omwille van de politieke eenmaking van zijn verschillende territoria, zijn militaire successen maar ook voor de economische ontwikkeling van zijn bezittingen die hij stimuleerde door zijn grenzen open te stellen voor allerlei godsdienstige vluchtelingen.

Beschrijving van de duit

Op de voorzijde van de koperen duit staat binnen een slechts deels bewaarde lauwerkrans over drie lijnen de tekst DU. /CLIV / IAE, wat wil zeggen ‘Kleefs hertogdom’. Maar veel tijdgenoten zullen de letters DU wel geïnterpreteerd hebben als een afkorting van ‘duit’.

Op de keerzijde staat, eveneens binnen een lauwerkrans, waarvan weinig bewaard bleef, een scepter getopt door een parelkroon en geflankeerd door het jaartal. Onder de scepter staat een stip. De scepter is bovenaan geflankeerd door de cijfers 1 en 6 en onderaan door 7 en 9 die samen het jaartal 1679 geven. Dit type duit werd wellicht met enkele onderbrekingen, geslagen van 1669 tot 1680.

De massa is 0,66 g en de diameter is 15,8 mm.

Bronnen:

C.G.J. Pannekeet, Kopergeld. Een beschrijving van de koperen munten geslagen in de gebieden van de toenmalige noordelijke en zuidelijke Nederlanden en imitaties van buiten, Slootdorp 1997, p. 102

http://testavzw.be/4-heller-van-johan-willem-i-hertog-van-gulik-berg-kleef-1562-1609-voor-het-hertogdom-kleef/

https://nl.wikipedia.org/wiki/Frederik_Willem_I_van_Brandenburg

https://www.militairespectator.nl/sites/default/files/bestanden/uitgaven/1833/1833-0311-01-0199.PDF