Herman Frederik van den Bergh

Herman Frederik van den Bergh, geboren rond 1605(?) en overleden op 29 maart 1669, was de bastaardzoon van graaf Hendrik van den Bergh (1573-1638). De naam van zijn moeder, evenals zijn geboorteplaats en exacte datum zijn niet gekend. Hij was de enige zoon van Hendrik die volwassen werd. Graaf Hendrik schonk in 1618 de heerlijkheid Stevensweert aan zijn zoon maar behield het muntrecht tot 1626 voor zichzelf. Hendrik kende een bewogen loopbaan. Hij was eerst in Spaanse dienst maar pleegde in 1632 verraad en liep over naar Frederik Hendrik van Nassau. Vervolgens werd hij bij verstek ter dood veroordeeld en werden al zijn bezittingen verbeurdverklaard. Hoewel zijn zoon Stevensweert mocht behouden werd de munt er voorgoed gesloten. Herman Frederik huwde in 1632 in het geheim met Josina von Löwenstein-Wertheim-Rochefort (1615-1683), die pas een jaar voordien tot prinses-abdis van de abdij van Thorn verkozen was. Het huwelijk gebeurde zeer tegen de zin van haar vader Johann Dietrich die zijn dochter in een ander klooster gevangen hield waaruit ze pas in 1636 kon ontsnappen en naar haar echtgenoot kon vluchten.

Stevensweert

Stevensweert, nu een deel van de Nederlands-Limburgse gemeente Maasgouw, ligt net over de Belgisch Limburgse grens tussen twee oude rivierarmen van de Maas en is dus een Maaseiland. De naam verwijst naar de patroonheilige van de parochiekerk die aan de heilige Stephanus gewijd is. In 1633, tijdens de Tachtigjarige Oorlog, werd het dorp door de Spanjaarden uitgebouwd tot vesting met een aarden wal en bastions.

De gevonden duit (PPV 00778)

Op de voorzijde van de koperen duit staat in drie regels de horizontale tekst: SST / INSV / LA waarbij de letters IN slechts summier bewaard bleven. De tulpenkrans, die normaal de tekst omringt, is onherkenbaar. Op de keerzijde staat een beschadigd wapenschild met een klauwende leeuw naar links. Rondom zijn de typische stippen van het wapenschild van Bergh nog net herkenbaar. Ook hier is geen tulpenkrans meer herkenbaar. Ook de grafelijke kroon boven het wapenschild is evenmin herkenbaar.

De tekst kan vervolledigd worden als: Sancti Stephani insula, dus eiland van de heilige Stefanus. Het wapenschild toont het wapen van het Gelderse graafschap Bergh. De leeuw is rood op een zilveren achtergrond met een gouden tong en kroon. De zwarte rand van het wapen is bezet met gouden penningen. Er zijn heel wat varianten van deze duit, die slechts in kleine details van elkaar verschillen. De aanmunting wordt gesitueerd tussen juli 1626 en februari 1631.

Bronnen:

LUCAS, Monnaies seigneuriales, Walcourt 1982

PURMER & H.J. VAN DER WIEL, Handboek van het Nederlands kopergeld (van) 1523 (tot) 1797, Vriezenveen 1996

http://www.berghapedia.nl/index.php?title=Herman_Frederik_van_den_Bergh

http://www.duiten.nl/