Een Vlaamse leeuw?

In de periode 11de/13de eeuw werden wapenschilden vooral gedecoreerd met dappere dieren, ook fabeldieren. Meestal werden draken afgebeeld maar ook leeuwen, luipaarden, wolven,… ook mengvormen van deze dieren kwamen veelvuldig voor. Wanneer de leeuw als symbool in onze streken ingevoerd is, lijkt niet echt duidelijk, als hij sinds de oudheid al echt weg geweest is. De Romeinen gebruikten al vaak afbeeldingen van leeuwen. In Wales bleef de draak behouden maar mogelijk verloor deze draak in onze regio onder invloed van het Christendom zijn vleugels en behield het dier zijn klauwen waardoor we bij de leeuw of het luipaard belandden. Volgens Bart De Wever was er tijdens de Guldensporenslag nog sprake van een luipaard. Volgens hem werden de ‘Vlamingen’ toen ‘Liebaarts’ genoemd.

De afgebeelde leeuw is niet op een heraldische manier weergegeven dus ligt de relatie met de Vlaamse, Brabantse of andere heraldische leeuwen niet voor de hand. Wanneer de leeuw in Vlaanderen als heraldisch symbool opduikt, is onduidelijk maar hij is er beslist tijdens de 13de-14de eeuw. Sommigen gaan er van uit dat de Brabantse leeuw ouder is dan de Vlaamse. De uiteindelijke keuze zou beïnvloed zijn door de kruistochten. Aan een leeuw worden meestal positieve eigenschappen toegeschreven zoals kracht, moed … Hij wordt daarom ook als profylactische figuur afgebeeld om tegen allerlei onheil te beschermen. Oude, pre-heraldische, leeuwen kunnen ook een religieuze achtergrond hebben, de leeuw staat immers voor de evangelist Marcus.

PPV 00469

De bronzen rechthoekige beslagplaat van een gesp heeft op iedere hoek een rond bevestigingsoog met een diameter van 1,7 mm. Het oog in de rechterbovenhoek bezit nog de bronzen klinknagel waarmee de gespplaat werd bevestigd op de riem. Het stuk is geplooid en fel gecorrodeerd. De opengewerkte beslagplaat laat de figuur van een beest zien. Het is een leeuw. De leeuw stapt naar links en kijkt de toeschouwer recht in de ogen alsof hij wil duidelijk maken dat hij tot de aanval bereid is. De staart, die het frame raakt, zwiept omhoog en vormt een krul. De staande leeuw heft de rechtervoorpoot op. Deze poot raakt eveneens het frame aan de linkerzijde. De leeuw werd driedimensionaal gemaakt, het lichaam werd volledig buiten het frame voorzien. De achterzijde van de beslagplaat werd om praktische redenen plat gelaten. De afmetingen zijn: 35 x 28,5 x 11,5 mm. Datering: 12de/13de eeuw.