Lood (plumbum, Pb) is een zwaar metaal, de soortelijke massa is 11.300 kg/m³. Daarom werd lood in het verleden, en ook vandaag nog, veel gebruikt als gewicht, bijvoorbeeld vislood. Lood is ook makkelijk te bewerken. Het werd vroeger daarom gebruikt om buizen voor waterleidingen te maken. Omwille van de giftigheid voor mens en milieu wordt lood minder en minder toegepast. Door de hoge soortelijke massa heeft men weinig lood nodig om een klein maar zwaar gewicht te maken. Zo vond lood onder meer vanaf de 19de tot WO-II toepassing als gordijngewicht en als rokverzwaarder. Voor beide toepassingen was het van belang dat het lood niet zichtbaar was. Hiervoor werden kleine gladde en afgeronde loden schijven gemaakt met twee gaten. De gaten dienen om de schijf vast te naaien in de rok/het kleed of het gordijn.

Rokverzwaarder

Vanaf het einde van de 19de eeuw tot aan WO-I droegen vrouwen heel wijde lange rokken, die niet mochten opwaaien om te vermijden dat er teveel ‘bloot’ te zien was. Om alle risico’s uit te sluiten werden in deze preutse tijd onderaan in de rokken ‘rokverzwaarders’ genaaid zodat de minste wind geen kans kreeg om de rok omhoog te blazen. De rokken vielen ook beter bij het zitten door de loden schijven. Het moet voor de dames een niet te onderschatten last geweest zijn als er veel gebruikt werden.

Gordijngewicht

Gordijnen horen zeer strak te hangen omwille van esthetische redenen. Ook vandaag nog worden onderaan in gordijnen dikwijls gewichten aangebracht. Voor WO-II werden hiervoor vaak loden schijven gebruikt.

Romeinse en Arabische cijfers?

Op de loden schijven staan Arabische of Romeinse cijfers. Mogelijk verwijzen de cijfers naar verschillende types en groottes. Om hierin een  inzicht te krijgen werden de gevonden schijven gemeten en gewogen. Op termijn, na voldoende geïnventariseerde schijven, moet het mogelijk zijn om te bepalen waarvoor dit cijfer staat.

 

inventarisatienr. cijfer gewicht diameter dikte gaten
PPV 00518 III 17,36 gr 25,3 mm 4,4 mm biconisch, 1,5 mm
PPV 00519 2 22,49 gr 30,8 mm 3,7 mm recht, 2,7 mm
PPV 00526 ? 19,52 gr 24,4 mm 4,7 mm recht, 2,5 mm
PPV 00544 II 15,45 gr 23,2 mm 4,5 mm recht, 2,2 mm
PPV 00589 5 14,55 gr 20,5 mm 5,5 mm recht, 2,7 mm
PPV 00647 VII 29,89 gr 30,0 mm 4,8 mm biconisch, 1,5 mm
PPV 00648 2 (?) 19,74 gr 24,0 mm 4,9 mm recht, 3,3 mm
PPV 00649 III en NC 18,94 gr 24,4 mm 4,5 mm recht, 2,7 mm

NB Sommige detectorliefhebbers menen dat de loden schijven de kernen zijn van  militaire knopen uit WO-I. De verantwoordelijken van het Koninklijk Museum van het Leger en de Krijgsgeschiedenis konden dit niet bevestigen en hebben geen dergelijke knopen in hun depot.