Het lijkt vreemd om een devotiemedaille aan te treffen op een akker in de omgeving van Scherpenheuvel-Zichem met de afbeeldingen van de in onze regio ‘onbekende’ heiligen Venantius van Camerino en Anastasius van Salona. Waarschijnlijk werd de medaille meegebracht door een ‘Romeganger’ en raakte ze zoek bij een bezoek aan de bedevaartsplaats Scherpenheuvel. Er waren nogal wat bedevaarders die naar Rome gingen. Daarnaast werd er ook stevig handel gedreven in dit soort devotiemedailles. Omwille van de beperkte legende is een andere heilige met de naam Anastasius, namelijk Anastasius van Perzië, ook een mogelijke kandidaat voor het portret op de keerzijde. Er zijn medailles met een identieke configuratie bekend met de tekst ‘CAP. S. ANASTAS M. E. M.’, wat betekent ‘hoofd van de heilige Anastasius, monnik en martelaar’ (Monachus Et Martyr). Mogelijk is al zeer vroeg verwarring ontstaan tussen deze twee heiligen.

Venantius van Camerino

Venantius begon al op vijftienjarige leeftijd het evangelie te verkondigen. Dit was niet naar de zin van de Romeinse gouverneur Antiochus die Venantius, na talloze executiepogingen waarbij engelen hem telkens redden, uiteindelijk liet onthoofden op 18 mei in het jaar 251 of 253.

Anastasius van Salona

Anastasius van Salona leefde in de derde eeuw in Salona in Dalmatië. Hij werd in zee gegooid met een steen rond zijn nek. Zijn hoofd werd bijgezet in een kapel gewijd aan de heilige Venantius in Rome. Hij wordt op 11 april vereerd. Anastasius heeft zich tot het christendom bekeerd onder invloed van de martelingen van Venantius.

Anastasius van Perzië

Deze Anastasius werd rond 600 geboren in Perzië en vocht in het leger van Perzische koning Chosrau II als cavalerist tegen het Oost-Romaanse rijk maar werd christen en monnik. Hij werd gevangengenomen op 22 januari 628, gemarteld en onthoofd. Zijn hoofd kwam terecht in Rome in een kerk die aan hem en aan de heilige Vincentius van Zaragoza werd gewijd.

Bronnen:

  • Kirschbaum & W. Braunfels (ed.), Lexikon der christlichen Ikonographie. V. Ikonographie der heiligen. Aaron bis Crescentius von Rom, Rom & c 1973, kol. 136
  • The Book of Saints, compiled by the Benedictine monks of St. Augustine’s Abbey, Ramsgate, London, 2015
  • Levens der heiligen, kerkvaders en martelaren van 1 januarij tot 31 maart, E.S. Van Der Haagen, ’s Gravenhage, 1837-1838

PPV 00643

Op de kleine ovale bronzen devotiemedaille staat op de voorzijde in de rand de tekst ‘S. VEN’. In het midden staat het bovenlichaam van een figuur afgebeeld met aureool, kijkend naar links. Hij draagt over zijn linkerschouder een soort vlag bestaande uit twee wimpels. Wat hij met zijn rechterhand uitvoert is onduidelijk. De man draagt een soort Romeinse (?) rok. Het haaks staande draagoog is voor de helft  afgebroken. Op de keerzijde staat een mannelijk hoofd, kijkend naar rechts. Dit hoofd draagt een aureool bestaande uit korte streepjes en een baard. Het hoofd is bedekt met een platte muts. Een legende ontbreekt. Afmetingen: Lengte, 23,7 (zonder draagoog 18 mm), breedte 16,3 mm en dikte van de medaille 2 mm.