Verzegelloodjes met de gecombineerde vermelding ‘Hungaria’ en ‘Louvain’ werden onder meer gevonden in Tessenderlo, Halen, Diest en Scherpenheuvel-Zichem. In het midden staat bijna altijd de lettercombinatie ‘GP’. Hungaria was de naam van een maalderij gevestigd aan de kom van de Leuvense Vaart. Maar de betekenis van de letters ‘GP’ die bijna steeds in het midden van deze loden verzegelingen staat, bleef tot nog toe onduidelijk.

De Leuvense Vaart werd in 1752 met water gevuld en in 1763 in gebruik genomen. Na enkele aanpassingen in de 19de eeuw speelde het kanaal een belangrijke rol in het goederentransport. Op 24 april 1856 kocht Gilles Peters, een graankoopman uit Sint-Truiden, de Spuimolen die op de plaats stond waar de rivier de Voer Leuven binnenstroomde. Gilles breidde het molencomplex uit met een stoommachine. Het was Arthur Peters die in 1889 het goeddraaiende familiebedrijf, G. PETERS en Zonen, verplaatste naar de Vaartkom. Vermoedelijk werd op dat ogenblik het bedrijf omgedoopt tot MOULINS HUNGARIA. Op een factuur van 26 januari 1925 die enige tijd geleden te koop werd aangeboden op de website van Delcampe, staat ‘MOULINS HUNGARIA’ vermeld samen met ‘Anciennement G. PETERS & FILS’. Hieruit kunnen we met zekerheid besluiten dat de lettercombinatie ‘GP’ staat voor ‘GILLES PETERS’.

Gilles PETERS

Gilles Peters werd geboren op 22 februari (?) 1804 in Rosoux-Crenwick (provincie Luik, vlakbij St.-Truiden. Hij huwde op 4 november 1830 te St.-Truiden Maria Elizabeth Barbara Bellis, geboren op 8 november 1803 in St.-Truiden en overleden op 13 januari 1869. Gilles overleed op 79-jarige leeftijd op 30 juni 1883 te St.-Truiden. Zijn zoon Pierre Arthur Peters werd geboren op 30 oktober 1836 te St.-Truiden. Arthur huwde op 23 september 1862 te Leuven Marie Catherie Adrienne Anne Gerard, geboren op 5 september 1843 te Oreye. Arthur was molenaar van beroep.

Met dank aan Gaston Janse voor het verstrekken van de genealogische informatie en aan de archivaris van St.-Truiden, Thierry Ghys, voor het toesturen van de huwelijksakte, zie archief van St.-Truiden:  www.pallas.be/sast.htm

De Hongaarse ‘cilindermolens’ of ‘Moulins Hungaria’

In 1878 werd op de wereldtentoonstelling in Parijs bijzondere aandacht besteed aan de Hongaarse zeer witte bloem van hoge kwaliteit. De bloem werd verkregen door gebruik te maken van een nieuwe machine die de wind- en de watermolen verving, de zogenaamde elektrische ‘cilindermolen’. De molen bestond uit een aantal metalen cilinders die tegen elkaar rolden. Het aantal rollen kon variëren. Met deze molen kon preciezer gemalen worden omdat de snelheid en de afstand van de rollen kon aangepast worden, wat een kwaliteitsvolle bloem opleverde. Het principe van de ‘cilindermolen’ werd eerder al uitgevonden maar werd op punt gesteld door de Zwitser Friedrich Wegmann. Hij gebruikte ruwe porseleinen maalrollen. Friedrich verkocht in 1874 zijn brevet in Boedapest aan de Hongaar André Mechwart van het bedrijf Ganz & Cie, dat er een fortuin mee verdiende omdat ze er in slaagden kwalitatieve gietijzeren cilinders te maken. Na 1885 werden deze ‘cilindermolens’ ook in de rest van Europa massaal geïnstalleerd. Vermoedelijk kocht Arthur Peters in 1889 dergelijke molens aan en installeerde hij deze aan de Vaartkom te Leuven. Meteen gaf hij het nieuwe bedrijf de toepasselijke naam ‘Moulins Hungaria’.

Verzegelloodjes MOULINS HUNGARIA

Van de voorzijde van het lood zijn er op dit ogenblik twee varianten bekend: MOULINS HUNGARIA LOUVAIN STE AN (SOCIÉTÉ ANONYME) en HUNGARIA LOUVAIN GP. Op de keerzijde van de loodjes staan de cijfers 0 of 00 of de letter I of de lettercombinatie S.S. Interessant is dat volgens de factuur uit 1925 er ‘5 sacs farine 00’ verkocht werden aan 185 fr per zak, van vermoedelijk 100 kg. Voor de zak rekende het bedrijf extra 8 fr waarborg. Er werd bloem verkocht met een kwaliteit ‘00’, een cijfer dat ook op sommige verzegelloodjes wordt vermeld.

Een derde variant

Op het internet staat een loodje van het bedrijf Hungaria, dat gevonden werd in Barvaux. Op de voorzijde staat bovenaan in de rand het woord ‘HUNGARIA’, in het midden een groot cijfer ‘0’ en onderaan een vijfbladig bloemje. Op de keerzijde staat onderaan in de rand het woord ‘LOUVAIN’ gevolgd en voorafgegaan door een stip en bovenaan in het midden staan de grote letters ‘G.P’.

PPV 00606

Op de voorzijde kan men lezen ‘…LINS HUNGARIA’ en onderaan de tekst ‘LOU…’. In het midden van het loodje staat horizontaal ‘STE AN’. Op de keerzijde staat binnen een parelcirkel ‘S.S’.

PPV 00607

Op de voorzijde leest men ‘…U.. IA’  en onderaan de tekst ‘..UVA…’. In het midden van het loodje staat horizontaal ‘GP’. Op de keerzijde staat binnen een parelcirkel ‘S.S’.

PPV 00608

Op de voorzijde van het verzegellood staat bovenaan in de rand de tekst ‘HUNGARIA’  en onderaan de tekst ‘LOUVAIN’. In het midden van het loodje staat horizontaal ‘GP’. Op de keerzijde staat ‘00’.

PPV 00609

Op de voorzijde kan men bovenaan in de rand de tekst ‘.U.GA…’ lezen en onderaan de tekst ‘LOUVA..’. In het midden van het loodje staat horizontaal ‘GP’. Op de keerzijde staat ‘0’ binnen een parelcirkel.

PPV 00610

Op de voorzijde is bovenaan in de rand de tekst ‘.UN.ARI.’ zichtbaar en onderaan de tekst ‘.OUVAIN’. In het midden van het loodje staat horizontaal ‘GP’. Op de keerzijde staat het Romeinse cijfer ‘I’ binnen een parelcirkel.

PPV 00612

Op de voorzijde is bovenaan in de rand de tekst ‘.UN.ARI.’ zichtbaar en onderaan de tekst ‘LO…’. In het midden van het loodje staat horizontaal ‘GP’. Op de keerzijde staat het Romeinse cijfer ‘II’ binnen een parelcirkel.