Serviesgoed dat werd beschilderd met eenvoudige bloemmotieven in enkele kleuren wordt boerenbontaardewerk genoemd. Het waren vooral vrouwen die de schilderklus klaarden. Iedere vrouw schilderde één kleur, het serviesgoed werd doorgegeven tot alle kleuren met de hand waren aangebracht. In Nederland werd in de 19de eeuw en ook nog in de 20ste eeuw boerenbontaardewerk vooral vervaardigd door het bedrijf Petrus Regout en het bedrijf Société Céramique.

HVG 00065

De schaal/schotel is bij het vallen in 5 grote stukken gebroken. Alle stukken werden teruggevonden waardoor de reconstructie zeer eenvoudig was. Het betreft een schotel in faience-fine. De diameter bedraagt 26,5 cm, de hoogte 5,6 centimeter en de standvoetring heeft een diameter van 15,3 cm. Op de spiegel werd een grote vijfbladige bloem met de hand geschilderd in de kleuren rood en groen. Rond deze bloem werd, eveneens met de hand, groen bladloof gepenseeld. In het hart van de bloem werd vermoedelijk met de transfertechniek een klein blauw bloempje aangebracht (diameter 1,5 cm). Een zelfde bloempje vinden we terug op de uiteinden van de rode bloembladen maar het is hiermee niet verbonden. Hiertussen bevindt zich dan weer een lelieachtig blauw transfermotief (5 stuks, diameter 1,5 cm). Dit motief is met een rode lijn verbonden met het hart van de bloem. Mogelijk stellen dit meeldraden voor (?). De bloemfiguur is omgeven door drie perfecte concentrische blauwe lijnen (4 mm). Verder is het bord afgewerkt met een rood ruitvormig motief: afwisselend drie ruiten boven elkaar en twee ruiten boven elkaar. In iedere ruit werd een puntje aangebracht. Ook dit motief werd met het transferprocédé aangebracht. Het geheel werd afgeboord met één blauwe concentrische lijn nabij de rand van het bord. De onderzijde van het bord werd niet gekleurd maar is wel belangrijk voor de datering van het bord. Het bord is duidelijk een massaproduct dat blijkt uit de fabricagetechniek: transfertechniek afgewisseld met een eenvoudig handgeschilderd motief. Een geoefende arbeider heeft voor het schilderen van een dergelijk motief slecht enkele minuten nodig

Datering van het bord

Op de onderzijde van het bord staan twee merken: een blindmerk en een gestempeld merk. Beide merken werden slecht aangebracht. Het is niet duidelijk hoe het blindmerk moet geïnterpreteerd worden. Het gestempeld merk (zwarte kleur) betreft een staande leeuw binnen een tekst in cirkelvorm (diameter 1,8 cm). Hieronder zijn nog sporen van een tekst leesbaar. In cirkelvorm is leesbaar: ‘société ceramique maestricht’. Hierdoor kan het bord gedateerd worden tussen 1870 en 1895. De tekst er onder is echter het belangrijkste: stond hier gewoon ‘Holland’ dan is hoger vermelde datering goed maar stond er ‘Made in Holland’ dan is het bord te dateren tussen 1900 en 1957. Vermits van de tekst slechts enkele letters bewaard bleven moest een exacte datering gezocht worden bij een identiek bord. Op ebay staat momenteel een identiek bord met merk te koop, het merk vermeldt ‘Made in Holland’.

Bron: POLLING A., Maastrichtse ceramiek, merken en dateringen, 1989

 

Meer info:

Tijdschrift Archaeologia Regionis:

  • jaargang 1998 bladzijde 15 en 16