Lambertus, bisschop van Maastricht

Lambertus, een Merovinger, werd in Maastricht geboren rond 638. Nadat zijn oom, bisschop Theodoardus, werd vermoord, werd Lambertus door koning Childerik II aangesteld als bisschop van Maastricht. Toen ook Childerik II werd vermoord, moest Lambertus in ballingschap. Pas in 681 kon hij terugkeren naar Maastricht. Hij verkondigde samen met tijdgenoot Willibrordus het geloof in Taxandrië en in de Kempen.

De broers Petrus en Andaletus, neven van Lambertus vermoordden Rioldus en Gallus, volgens de legende waren deze laatsten rovers van kerkschatten. Als wraak werd Lambertus door Dodo, familie van de ‘rovers’, op zijn landgoed vermoord met een lans in het jaar 696 samen met zijn twee neven. Het landgoed was gebouwd op de restanten van een Romeinse villa. Later zou op deze plaats Luik verrijzen. Andere bronnen vermelden 705 als moordjaar. Eerst werd Lambertus in Maastricht begraven maar de resten werden in 721 door bisschop Hubertus overgebracht naar Luik waar hij vereerd werd/wordt als heilige en martelaar. Er is een Lambertuskerk in Eindhout, Geel, Westerlo, Beverlo, Zelem, Hechtel,…

De penning

Op de voorzijde van de roodkoperen penning staat de randtekst ‘S. LAMBERTE ORA PRO NOBIS’, voorafgegaan door een kruisje. In het midden staat de relikwiebuste van Sint-Lambertus uit het begin van de 16de eeuw en afkomstig uit de verdwenen kathedraal ‘Saint-Lambert’. Op de achterzijde werd het moordtafereel afgebeeld met de tekst ‘MARTYRIUM LAMBERTI PATRONI LEODIENSIUM’. Links en rechts staat de moorddatum ‘696’. De penning heeft een diameter van 32,7 mm (zonder draagoog) en is 3 mm dik.

Voorbeeldtafereel uit 1488

Als voorbeeldtafereel van de moord op Lambertus werd een schilderij gebruikt dat besteld werd door de zanger van de ‘verdwenen’ kathedraal, Henri ex Palude. Deze overleed in 1515, zijn testament is nog bewaard gebleven. Hij liet het schilderij, een deel van een houten tweeluik, speciaal maken voor de ceremonie in 1489 rond de opening van de schrijnen en de verering van St. Lambertus en zijn twee neven Petrus en Andaletus. Het schilderij hangt momenteel in het M.A.R.A.M. (Musée d’art religieux et d’art mosan) in Luik, het is van een anonieme kuntenaar.